اگر مدام تحقیر می‌شوید، مشکل از شما نیست؛ اما یک مسئولیت دارید

مقدمه

خیلی از افرادی که برای مشاوره روان‌شناسی مراجعه می‌کنند، با یک جمله مشترک شروع می‌کنند: «نمی‌دانم چرا همه با من این‌طور رفتار می‌کنند.» یکی احترام نمی‌گذارد، یکی فقط وقتی به آن‌ها نیاز دارد سراغشان می‌آید، یکی مدام تحقیرشان می‌کند. اگر این احساس برای شما هم آشناست، این مقاله را تا انتها بخوانید.

چرا همیشه در روابط نامناسب گرفتار می‌شویم؟

نکته‌ای که کمتر کسی به آن توجه می‌کند این است: اگر یک نفر یک‌بار از مرز شما عبور کند، مقصر اوست. اما اگر این اتفاق بارها و با افراد مختلف تکرار شود، لازم است به جای تمرکز روی «آدم‌های بد»، نگاهی به خودِ مرزهایمان بیندازیم.

مشکل معمولاً این نیست که ما جذب افراد آسیب‌زا می‌شویم؛ مشکل این است که یاد نگرفته‌ایم از خودمان محافظت کنیم.

نشانه‌های نداشتن مرزبندی سالم در روابط

افرادی که مرزبندی ضعیفی دارند، معمولاً این ویژگی‌ها را نشان می‌دهند:

  • ناتوانی در نه گفتن: حتی وقتی درخواستی برخلاف میل‌شان است، برای جلوگیری از ناراحتی طرف مقابل، قبول می‌کنند.
  • تاییدطلبی: ارزش خود را از طریق رضایت دیگران می‌سنجند.
  • احساس مداوم قربانی بودن: حس می‌کنند همیشه در روابط، طرف بازنده هستند.
  • خستگی از روابط یک‌طرفه: انرژی زیادی صرف روابطی می‌کنند که چیزی در ازای آن دریافت نمی‌کنند.

ریشه‌ی روان‌شناختی نداشتن مرز از کجا می‌آید؟

در بسیاری از موارد، این الگو از دوران کودکی شکل می‌گیرد؛ جایی که فرد یاد گرفته برای دوست داشته شدن باید از خودش بگذرد. وقتی محبت در کودکی مشروط بوده، ذهن یاد می‌گیرد که رضایت دیگران، پیش‌شرط ارزشمند بودن است. این باور تا بزرگسالی هم ادامه پیدا می‌کند و در روابط عاطفی، دوستی‌ها و حتی محیط کار خودش را نشان می‌دهد.

چگونه مرزبندی سالم را یاد بگیریم؟

تقویت مرزبندی سالم یک فرآیند تدریجی است، اما نقطه‌ی شروع آن آگاهی است:

  1. بپذیرید که ناراحت کردن دیگران، همیشه فاجعه نیست.
  2. ارزش خود را از تایید دیگران جدا کنید.
  3. نه گفتن را به‌عنوان یک مهارت، نه یک خیانت، تمرین کنید.
  4. الگوهای تکرارشونده در روابط‌تان را شناسایی کنید.

جمع‌بندی

کسی که همیشه خودش را فدا می‌کند، دیر یا زود احساس می‌کند هیچ‌کس او را نمی‌بیند. شناخت این الگو، اولین قدم برای تغییر آن است.